Η ΜΑΧΙΜΗ ΔΙΚΗΓΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ

Αδιαμφισβήτητα, αποτελεί πλέον, γεγονός, ότι η είσοδος της τεχνητής νοημοσύνης στον εργασιακό τομέα, έχει μεταβάλει σε μεγάλο βαθμό τον τρόπο εργασίας ενώ ταυτόχρονα τον καθιστά πιο αποδοτικό. Χαρακτηριστική λοιπόν είναι και η είσοδος της τεχνητής νοημοσύνης στην νομική πρακτική, η οποία εγείρει άλλο ένα ισχυρό προβληματισμό για το μέλλον το επαγγέλματος μας, καθότι υπάρχει ουσιαστική αλλά και σταδιακή μείωση των υποθέσεων, οι οποίες οδηγούνται ενώπιον Δικαστηρίου, φαινόμενο το οποίο όχι όνο συζητείται σφοδρά στους δικηγορικούς κύκλους, και πλέον δεν πρέπει να αγνοηθεί.

Όμοια, κάνεις δεν μπορεί να αγνοήσει αλλά και να αμφισβητήσει ότι σε κάθε κράτος δικαίου, το κομμάτι της Δικαιοσύνης αποτελεί θεμέλιο του δημοκρατικού πολιτεύματος, την ίδια ώρα που, στοιχεία όπως το οικονομικό κόστος και η χρονική καθυστέρηση σε ό,τι αφορά το κόμματί της απονομής δικαιοσύνης, έρχονται αντιμέτωπα με εργαλεία τα οποία έχουν ως κύριο χαρακτηριστικό τους, την διευκόλυνση στην νομική έρευνα, την ετοιμασία νομικών εγγράφων και/ή την σύνταξη κειμένων αλλά και την ανάλυση δεδομένων, δημιουργώντας έτσι εύλογα ερωτήματα για το δικηγορικό επάγγελμα αλλά και την ορθή λειτουργία της δικαιοσύνης. Εξάλλου, έχουν δημιουργηθεί προβληματισμοί και θέσεις, οι οποίες, ανεξάρτητα της βασιμότητας τους, επιδρούν στην εμπιστοσύνη των πολιτών σε σχέση πάντα με την λειτουργία της δικαιοσύνης, μεγαλώνοντας έτσι την αίσθηση αβεβαιότητας σε σχέση με την δικηγορία του μέλλοντος.

Ακριβώς γι’ αυτό, είναι απαραίτητο να αντιληφθούμε ότι, μπορεί η είσοδος της τεχνητής νοημοσύνης να μεταβάλλει κατά κάποιον τρόπο, τον τρόπο άσκησης της παραδοσιακής δικηγορίας, όμως λειτουργίες και εργαλεία όπως το ChatGPT, δεν φέρουν επαγγελματική ευθύνη, δεν σταθμίζουν τους πραγματικούς κινδύνους, δεν ασκούν δικηγορία, αλλά ούτε και καλούνται να απαντήσουν στον άνθρωπο, ο οποίος βρίσκεται αντιμέτωπος με μια δικαστική υπόθεση. Στοιχεία όπως, η επιλογή στρατηγικής, η ανάληψη ευθύνης, αλλά και η τελική κρίση, έχουν υποχρέωση να παραμείνουν ανθρώπινα. Όμοια, η τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί να υποκαταστήσει, αλλά ούτε και να παρασταθεί ενώπιον Δικαστηρίου, ούτε όμως και να οδηγήσει ουσιαστικά μια υπόθεση σε διαδικασία εξώδικης διευθέτησης, με γνώμονα την ανθρώπινη κρίση και την διαπραγματευτική διαλλακτικότητας.

Κατάδηλα, η μείωση των δικαστηριακών υποθέσεων σε συνδυασμό με την τεχνολογική εξέλιξη δεν πρέπει να αποτελούν κρίση για το νομικό επάγγελμα, αλλά να αποτυπώνουν μια μεταβατική περίοδο, στην οποία θα απαιτείται περισσότερη ευθύνη, επιλεκτική εξειδίκευση και καθοριστική ουσιαστική σκέψη. Κατά συνέπεια, ο συνδυασμός των πιο πάνω δεδομένων, θα οδηγήσει σε μια νέα τάξη πραγμάτων, η οποία θα στοχεύει στην γενικότερη αναβάθμιση του επιπέδου άσκησης της νομικής επιστήμης στην Κύπρο την ίδια ώρα που μια τέτοια εξέλιξη πρόκειται να καθορίσει σε σημαντικό βαθμό τα όρια του δικηγορικού επαγγέλματος, αναδεικνύοντας έτσι νομικές λειτουργίες με κρίση και επαγγελματική συνείδηση.

Καθότι λοιπόν, ζούμε στην εποχή όπου πρόκληση της αποτελεί η διατήρηση της ουσίας του δικηγορικού επαγγέλματος και πιο συγκεκριμένα αυτής της μάχιμης δικηγορίας, ήτοι, η αυτόνομη κρίση της, η επαγγελματική ευθύνη και η δημιουργία σχέσης εμπιστοσύνης δικηγόρου με πελάτη, η επιστροφή σε εκχωρημένα μοντέλα άσκησης μάχιμης δικηγορίας αλλά και η αλόγιστη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, αποτελούν παραδείγματα προς αποφυγή. Τούτο διότι, μάχιμοι δικηγόροι οι οποίοι δεν χρησιμοποιούν σωστά την τεχνολογία, πρόκειται να αντικατασταθούν όχι από την τεχνητή νοημοσύνη αλλά από συναδέλφους που ξέρουν να την χρησιμοποιούν σωστά και μεθοδικά. Επομένως, η μεγαλύτερη πρόκληση της τεχνητής νοημοσύνης στο δικηγορικό επάγγελμα να είναι η μετατροπή του μάχιμου δικηγόρου από ‘’χειριστής νομικών εγγράφων’’ χρειάζεται σε ‘’στρατηγικό αρχιτέκτονα αποφάσεων, και όχι μόνον.’’

Τώνια Γ. Χριστοφίδη
Ορφανίδης, Χριστοφίδης & Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε.